Αρχείο μηνός Μάιος 2012

Προτεινόμενες απαντήσεις για τα θέματα των πανελλήνιων εξετάσεων στην βιολογία γενικής παιδείας ημερήσιων λυκείων 2012

ΘΕΜΑ Α

  1. β
  2. δ
  3. δ
  4. β
  5. α

ΘΕΜΑ Β

Β1. Οι πληροφορίες για την απάντηση αντλούνται από την σελ.11 και κυρίως 18 του σχολικού βιβλίου.

Μεταξύ των παθογόνων μικροοργανισμών συγκαταλέγονται  και οι ιοί, που αποτελούν ακυτταρικές μη αυτοτελείς μορφές ζωής.

Η πολιομυελίτιδα είναι μια σοβαρή νόσος που προκαλείται από ιο, ο οποίος προσβάλλει τα νευρικά κύτταρα του νωτιαίου μυελού.

Οι πληροφορίες για την απάντηση αντλούνται από την σελ.39 του σχολικού βιβλίου.

« το εμβόλιο, όπως…μνήμης.»  Συνεπώς ένα άτομο εμβολιασμένο για τον ιο της πολιομυελίτιδας, την δεύτερη και κάθε επόμενη φορά που θα μολυνθεί από τον ιο αυτό, θα αντιδράσει με δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση. « Στην περίπτωση…ότι  μολύνθηκε.»

Β2. Οι πληροφορίες για την απάντηση αντλούνται από την σελ.104 και κυρίως 85 του σχολικού βιβλίου.

« Οι αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες… κλίμα του πλανήτη.»

Υπολογίζεται ότι η ποσότητα του διοξειδίου του άνθρακα που προστίθεται στην ατμόσφαιρα αυξάνεται με ρυθμό 0,3% το χρόνο με συνέπεια να εντείνεται το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Β3. Οι πληροφορίες για την απάντηση αντλούνται από την σελ.47 του σχολικού βιβλίου.

« Ο ΗΙV… έλυτρο.»

Β5. Οι πληροφορίες για την απάντηση αντλούνται από την σελ.48 του σχολικού βιβλίου.

«Αυτές είναι…σεξουαλική επαφή.»

ΘΕΜΑ Γ

Γ1. Οι πληροφορίες για την απάντηση αντλούνται από την σελ.126 κυρίως, αλλά και από την  129 του σχολικού βιβλίου.

Οι δυο πληθυσμοί εμφανίζουν διαφορές στα χαρακτηριστικά τους εξαιτίας της δράσης της Φυσικής Επιλογής  σε αυτούς καθόλη την χρονική περίοδο που αυτοί επιβιώνουν και διαιωνίζονται σε διαφορετικά περιβάλλοντα (στις δυο μικρότερες λίμνες που προέκυψαν μετά το γεωλογικό γεγονός που έλαβε χώρα και που υποθέτουμε ότι οι δυο αυτές νέες λίμνες δεν επιτρέπουν με κανένα τρόπο την επικοινωνία των δυο πληθυσμών που καταμερίστηκαν σε αυτές).

Σύμφωνα με την θεωρία της Φυσικής Επιλογής του Δαρβίνου, η οποία αποτελεί την διαδικασία με την οποία οι οργανισμοί που είναι περισσότερο προσαρμοσμένοι στο περιβάλλον τους επιβιώνουν και αναπαράγονται περισσότερο από τους λιγότερο προσαρμοσμένους, γνωρίζουμε ότι ισχύει:

Συμπέρασμα 1. «Μεταξύ των οργανισμών …επιβίωσης.»

Παρατήρηση 3. « Τα άτομα…μελών τους.»

Παρατήρηση 4. «Τα περισσότερα…απογόνων τους.»

Συνεπώς οδηγούμαστε στο Συμπέρασμα 2. «Η επιτυχία…χαρακτηριστικά.»

« Επειδή οι διαφορές…περιβάλλον.»

Σύμφωνα με τα παραπάνω λοιπόν, καθώς τα άτομα του αρχικού πληθυσμού, ο οποίος μετά το γεωλογικό γεγονός που συνέβη κατανεμήθηκαν, όσα επιβίωσαν, στις μικρότερες, χωρίς να επικοινωνούν μεταξύ τους, νέες λίμνες, εμφάνιζαν ποικιλότητα σε πολλά χαρακτηριστικά τους, πολλά μάλιστα από τα οποία ήταν και κληρονομήσιμα και με δεδομένο ότι στην καθεμιά από τις δυο λίμνες επικρατούσαν διαφορετικές συνθήκες (πιέσεις περιβάλλοντος) που επέτρεπαν διαφορετικές ευκαιρίες επιβίωσης, θα πρέπει διαφορετικοί οργανισμοί (άτομα του πληθυσμού κάθε λίμνης) να επιλεγόταν από την Φυσική Επιλογή ως οι πιο κατάλληλα προσαρμοσμένοι στο εκάστοτε δεδομένο περιβάλλον (χώρο –χρονικά) κάθε λίμνης από τις δυο.

Ανάλογα με τις περιβαλλοντικές πιέσεις που ασκούνταν σε κάθε λίμνη από τις δυο, διαφορετικά άτομα του κάθε  πληθυσμού που βρισκόταν  σε αυτές μπορούσαν να επιβιώσουν ή /και να αναπαραχθούν. Τα άτομα που επιβίωναν και είχαν την δυνατότητα να διαιωνισθούν ήταν εκείνα που στον δεδομένο χρόνο στην κάθε λίμνη έφεραν εκείνα τα χαρακτηριστικά που αποδεικνύονταν περισσότερο προσαρμοστικά για το εκάστοτε περιβάλλον της κάθε λίμνης σε δεδομένο χρόνο. Καθώς όμως διέφεραν οι περιβαλλοντικές πιέσεις από λίμνη σε λίμνη διέφεραν και τα προσαρμοστικά χαρακτηριστικά των ατόμων των δυο πληθυσμών σε κάθε λίμνη στην ίδια χρονική στιγμή.

Γ2.  Οι πληροφορίες για την απάντηση αντλούνται από την σελ.126 και 129 του σχολικού βιβλίου.

Σύμφωνα με την δαρβινική θεωρία για την εξέλιξη των ειδών στον πλανήτη, ισχύει ότι:

Συμπέρασμα 3. «Τα ευνοϊκά…νέου είδους.»

Γνωρίζουμε ότι η φυσική επιλογή δρα επί του πληθυσμού καθώς η συσσώρευση πολλών νέων κληρονομήσιμων χαρακτηριστικών που έχουν εδραιωθεί σε έναν πληθυσμό μέσω διαδοχικών γενεών μπορεί να οδηγήσει τελικά στην εμφάνιση ενός νέου είδους.

Έτσι είναι δυνατόν σε κάθε μια από τις δυο λίμνες να εμφανιστεί ενα νέο είδος, τα δυο αυτά νεα είδη (ένα στην μια λίμνη και ένα στην άλλη), έχουν ως κοινούς προγόνους τα άτομα του αρχικού πληθυσμού που υπήρχε στην λίμνη πριν την γεωλογική δράση που δημιούργησε τις δυο ξεχωριστές λίμνες, στις οποίες κατανεμήθηκαν όσα από τα άτομα του αρχικού πληθυσμού επιβίωσαν αυτού του γεωλογικού γεγονότος.

Γ3.  Οι πληροφορίες για την απάντηση αντλούνται από την σελ. 73 του σχολικού βιβλίου.

Το οικοσύστημα της λίμνης Α καθώς εμφανίζει μεγαλύτερη ποικιλότητα (15 διαφορετικά είδη ψαριών) σε σχέση με το «οικοσύστημα» της λίμνης Β (3 διαφορετικά είδη ψαριών) αναμένεται να είναι περισσότερο ισορροπημένο καθώς γνωρίζουμε ότι «όσο μεγαλύτερη…τρέφονται από αυτό.»

ΘΕΜΑ Δ

Δ1. Σχόλιο: Στο συγκεκριμένο θέμα οι ερμηνείες που αφορούν τις καμπύλες Α και Β εξαρτώνται από δεδομένα που δεν εμφανίζονται στο δοθέν διάγραμμα ούτε διευκρινίζονται στο κείμενο της εκφώνησης του ερωτήματος. Τα δεδομένα αυτά είναι:

Α. Τα επίπεδα των ποσοτήτων των αποικοδομητών και του διαλυμένου οξυγόνου στη λίμνη πριν από την απόρριψη των λυμάτων του ξενοδοχείου. Το δεδομένο αυτό είναι απαραίτητο προκειμένου να είναι δυνατή η αξιόπιστη εκτίμηση των μεταβολών των δυο αυτών ποσοτήτων μετά από την απόρριψη των λυμάτων.

Β. Δεν προσδιορίζεται η απόσταση από το σημείο της απόρριψης των λυμάτων σε σχέση με τη μεταβολή των δυο ποσοτήτων που εξετάζονται, οπότε δεν είναι δυνατόν από τις δοθείσες καμπύλες να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα καθώς φαίνεται να μένει σταθερά μειωμένη η τιμή της μιας μεταβλητής και σταθερά αυξημένη η τιμή της άλλης μεταβλητής, όσο αυξάνεται η απόσταση απομάκρυνσης από σημείο απόρριψης των λυμάτων. Είναι ωστόσο λογικό να αναμένεται μείωση των ποσοτήτων των λυμάτων αυξανόμενης της απόστασης από το σημείο απόρριψης τους, οπότε θα πρέπει το φαινόμενο της ρύπανσης των υδάτων να εξασθενεί με την απόσταση και να αποκαθίσταται σταδιακά η αρχική ισορροπία που υπήρχε πριν από το σημείο απόρριψης των λυμάτων.

Συνεπώς με βάση τα παραπάνω δεν υπάρχει μονοσήμαντη απάντηση στο ερώτημα ποια καμπύλη εκφράζει την μεταβολή ποιας μεταβλητής.

1η ερμηνεία: Η καμπύλη Α εκφράζει την μεταβολή στην ποσότητα των αποικοδομητών.

Η καμπύλη Β εκφράζει την μεταβολή στην ποσότητα του διαλυμένου οξυγόνου στο ποτάμι.

Αιτιολόγηση: Τα λύματα του ξενοδοχείου που απορρίπτονται στο ποτάμι συνιστούν αστικά λύματα καθώς περιέχουν ουσίες καθημερινής χρήσης όπως π.χ. απορρυπαντικά κ.ά καθώς και παραπροϊόντα του ανθρώπινου μεταβολισμού όπως περιττώματα κ.ά. Τα λύματα αυτά αυξάνουν το μικροβιακό φορτίο στο σημείο απόρριψης τους στο ποτάμι και σε κοντινή απόσταση από αυτό και επομένως αναμένεται εμφάνιση του φαινομένου του ευτροφισμού. « Όσον αφορά το φαινόμενο …ολοένα μικρότερη.» Σελ. 108-109 σχολικό βιβλίο.

2η ερμηνεία: Η καμπύλη Α εκφράζει την μεταβολή στην ποσότητα του διαλυμένου οξυγόνου στο ποτάμι.

Η καμπύλη Β εκφράζει την μεταβολή στην ποσότητα των αποικοδομητών.

Αιτιολόγηση: Στο σημείο του ποταμού όπου απορρίπτονται τα λύματα του ξενοδοχείου  η καμπύλη Α μπορεί να απεικονίζει την ποσότητα του διαλυμένου οξυγόνου που θα πρέπει να είναι μειωμένη σε αυτό το σημείο και κοντά σε αυτό λόγω της υψηλής ποσότητας του μικροβιακού φορτίου των λυμάτων και των αποικοδομητών που αυξάνονται καθώς υπάρχει αρκετή διαθέσιμη τροφή για αυτούς από το περιεχόμενο των λυμάτων. Το  διαλυμένο οξυγόνο όμως πρέπει να αυξάνεται καθώς απομακρυνόμαστε από το σημείο απόρριψης των λυμάτων λόγω αραίωσης των αστικών λυμάτων. Αντίστοιχα η καμπύλη Β μπορεί  απεικονίζει την ποσότητα των αποικοδομητών η οποία θα πρέπει να είναι αυξημένη στο σημείο απόρριψης των αστικών λυμάτων για τους λόγους που αναφέρθηκαν και να μειώνεται στο φυσιολογικό καθώς απομακρυνόμαστε από αυτό.

Δ2.Οι πληροφορίες για την απάντηση αντλούνται από την σελ. 105 του σχολικού βιβλίου.

Η καμπύλη Α εκφράζει την μεταβολή της συγκέντρωσης των οξείδιων του αζώτου, τα οποία συνιστούν πρωτογενείς ρύπους.

Η καμπύλη Β εκφράζει την μεταβολή της συγκέντρωσης του όζοντος στα χαμηλά στρώματα της ατμόσφαιρας οπού συνιστά δευτερογενή ρύπο.

Αιτιολόγηση: «Στην ατμόσφαιρα της Αθηνάς…όζον.»

Για την δημιουργία των δευτερογενών ρύπων όπως είναι και το όζον απαιτείται η παρουσία στην ατμόσφαιρα των πρωτογενών ρύπων όπως είναι τα οξείδια του αζώτου και ηλιοφάνεια ώστε να είναι δυνατή η πραγματοποίηση της αντίδρασης:

πρωτογενείς ρύποι + οξυγόνο της ατμόσφαιρας——–> δευτερογενείς ρύποι.

Λόγω των παραπάνω, παρατηρείται πρώτα αύξηση των οξειδίων του αζώτου (με μέγιστη τιμή περίπου στις 8 πμ που σε μια πόλη όπως είναι η Αθήνα, παρατηρείται αυξημένη κίνηση αυτοκινήτων και παράλληλα έχει ξεκινήσει η λειτουργιά των μηχανών των εργοστασίων) ενώ έπεται η συνακόλουθη αύξηση του όζοντος, που ως προϊόν της αντίδρασης των οξειδίων του αζώτου με το οξυγόνο της ατμόσφαιρας παρουσία της ηλιακής ακτινοβολίας, εμφανίζει μέγιστη τιμή περί τις 4 μμ, οπότε έχει προηγηθεί η μέγιστη τιμή των πρωτογενών ρύπων και η μέγιστη ηλιοφάνεια της ημέρας που σημειώνεται το μεσημέρι.

Δ3.Οι πληροφορίες για την απάντηση αντλούνται από την σελ. 105 του σχολικού βιβλίου.

« τα οξείδια του αζώτου προκαλούν καταστροφές…πρόκληση εμφυσήματος.»

Τα φετινά θέματα της Βιολογίας γενικής παιδείας εμφανίζουν διαβαθμισμένη δυσκολία και απαιτούν από τον μαθητή σφαιρική γνώση της εξεταζόμενης ύλης καθώς και κριτική-συνδυαστική σκέψη, το οποίο πρέπει να είναι άλλωστε και το ζητούμενο των εξετάσεων. Η διατύπωση ορισμένων ερωτημάτων που εγείρει πολλαπλές ερμηνείες έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς θα πρέπει ο μαθητής να μην σκεφτεί μονοσήμαντα αλλά να σκεφτεί λαμβάνοντας υπόψιν του όλες τις πιθανές ερμηνείες.

Εύχομαι επιτυχία στην συνέχεια των φετινών εξετάσεων σε όλους τους υποψηφίους.

Βιολογία θετικής κατεύθυνσης και γενικής παιδείας – Τι πρέπει να προσέξω για να πετύχω!

α. Λίγο πριν από τις εξετάσεις:

1ο  θέμα

Το πρώτο θέμα συνίσταται από ερωτήσεις κλειστού τύπου, συνήθως πολλαπλής επιλογής ή σπανιότερα σωστού λάθους και ορισμένες φορές απαιτείται αιτιολόγηση της επιλογής σας.

Σε αυτό το θέμα απαντάμε σωστά όταν γνωρίζουμε άριστα την θεωρία της εξεταστέας ύλης του σχολικού βιβλίου.

Είναι σημαντικό, όταν μαθαίνουμε την θεωρία του σχολικού βιβλίου, να μην παραλείπουμε κανένα τμήμα της, ούτε τις λεπτομέρειές που αναφέρονται ακόμα και στις παρενθέσεις του κείμενου και  ειδικότερα για την Βιολογία Θετικού Προσανατολισμού, προσοχή ακόμη και στις εικόνες και στους πίνακες, ενώ τα μπλε (ή πράσινα, αναλόγως την έκδοση του σχολικού βιβλίου) πλαίσια και το ένθετο στο τέλος του σχολικού βιβλίου, περιέχουν χρήσιμες πληροφορίες, που μπορούν να φανούν πολύτιμες, όχι τόσο για το 1ο θέμα, όσο για το 3ο και το 4ο θέμα (βλέπε 3ο θέμα 2012 και  4ο θεμα 2015 Ημερησίων Λυκείων Θετικής κατεύθυνσης).

Μην Ξεχνάτε ότι έχετε και το δικαίωμα να ζητήσετε διευκρίνηση! Βεβαίως, κατά κανόνα, η απάντηση που θα δεχθείτε είναι: » όλα είναι σαφή»! Άλλα, εάν έχετε διατυπώσει το ερώτημα σας με ορθά επιχειρήματα που πηγάζουν άμεσα από την ύλη του σχολικού βιβλίου, πιθανόν να δεχθείτε ουσιαστική απάντηση, που να διευκρινίζει πραγματικά την ερώτησή σας.

2ο θέμα

Το δεύτερο θέμα συνίσταται από ερωτήσεις ανάπτυξής, που αφορούν συνήθως αυτούσια αποσπάσματά του σχολικού βιβλίου. Από το 2014 έχει εισαχθεί και ένας πίνακας αντιστοίχησης, που και πάλι όμως, απαντάται πολύ εύκολα, με βάση την γνώση αυτούσια από την θεωρία του σχολικού βιβλίου.

Συνεπώς και σε αυτό το θέμα, απαντάμε σωστά όταν γνωρίζουμε άριστα την θεωρία του σχολικού βιβλίου.

3ο θέμα

Το τρίτο θέμα συνίσταται συνήθως πριν από το 2011, από συνδυαστικές ερωτήσεις που αφορούν μια ή περισσότερες βιολογικές έννοιές ή φαινόμενα. Μέτα το 2011, αποτελείται κυρίως από ασκήσεις με περισσότερα του ενός υποερωτήματα, συνήθως από το πέμπτο κεφάλαιο ή/και από το δεύτερο κεφάλαιο, αλλά συχνά και από το έκτο κεφάλαιο ή και συνδυασμό αυτών, στην περίπτωση της Βιολογίας θετικού Προσανατολισμού.

Στην Βιολογία Γενικής Παιδείας, οι ασκήσεις του τρίτου θέματος, είναι συνήθως από την ενότητα της Ανοσοβιολογίας ή/και την Οικολογία (ροή ενέργειας ή βιογεωχημικοί κύκλοι ή/και βιοσυσσώρευση), αλλά συχνά και από την εξέλιξη (μετά το 2010, οπότε και η εξέλιξη είναι εντός ύλης).

Για να απαντήσουμε σε αυτό το θέμα, απαιτείται και πάλι άριστη γνώση της ύλης του σχολικού βιβλίου καθώς και να έχουμε κατανοήσει σε βάθος τις έννοιές και τα βιολογικά φαινόμενα που αναφέρονται σε αυτή, ώστε να είμαστε ικανοί, να συνδυάζουμε στην απάντησή μας, εκείνα τα τμήματά του σχολικού βιβλίου που αναφέρονται στην προς εξέτασή έννοια ή φαινόμενο και να αναπτύξουμε με λογική αλληλοδιαδοχή την απάντηση μας.

4ο θέμα

Το τέταρτο θέμα  είναι μια άσκηση με περισσότερα του ενός υποερωτήματα.

Κατά κανόνα αφορά συνηθέστερα  την ύλη του 2ου και του 5ου κεφαλαίου, αλλά και σπανιότερα του 6ου ή του 4ου κεφαλαίου, αλλά συχνά αποτελεί και συνδυασμό ορισμένων από αυτά τα κεφάλαια. Ελάχιστες φορές μόνο, από το 2000 μέχρι και το 2015, υπήρχε ερώτημα που αφορούσε το 8ο κεφάλαιο, ενώ ποτέ δεν υπήρξε ερώτημα από το 1ο το 7ο και το 9ο κεφάλαιο (στα Ημερήσια Λύκεια)  της Βιολογίας θετικού προσανοτολισμού.

Στην Βιολογία Γενικής Παιδείας, οι ασκήσεις του 4ου  θέματος, είναι συνήθως από την ενότητα της Ανοσοβιολογίας ή/και την Οικολογία (ροή ενέργειας ή βιογεωχημικοί κύκλοι ή/και βιοσυσσώρευση), αλλά συχνά και από την εξέλιξη (μετά το 2010, οπότε και η εξέλιξη είναι εντός ύλης).

Για να λύσουμε το θέμα αυτό, χρειάζεται όχι μόνο άριστη γνώση της θεωρίας άλλα και των τύπων των ασκήσεων που βρίσκονται στο σχολικό βιβλίο. Η απάντησή μας πρέπει να περιλαμβάνει τον ορισμό των εννοιών ή των βιολογικών φαινομένων που εξετάζονται από την άσκηση καθώς και την μετά από λογική αλληλουχία συλλογισμών, απόδειξή του ζητουμένου (ομοίως όπως και στο τρίτο θέμα).

Το τέταρτο θέμα συνεπώς, απαιτεί αναλυτική και συνθετική ικανότητά από τον μαθητή προκείμενου να απαντηθεί σωστά, επομένως θα πρέπει να εστιάσετε την προσοχή σας στην κατανόηση της θεωρίας και στην γνώση της μεθοδολογίας για την λύση των ασκήσεων.

Μην ξεχνάτε!

Στο μάθημά της Βιολογίας, σπουδαίο ρολό παίζει η σωστή και πολύ προσεκτική διατύπωση, ιδιαίτερα καθώς μια λέξη ή ακόμη και ένα γράμμα (π. χ. DNA αντί για RNA στη μεταγραφή ή στο γενετικό υλικό του ιού HIV) είναι δυνατό να οδηγήσει σε εσφαλμένη απάντηση.

Οι απαντήσεις μας πρέπει να διέπονται από ακρίβειά και σαφήνεια!

Δεν είναι αναγκαία η πίστη αναπαραγωγή τμημάτων του σχολικού βιβλίου, εφόσον ο μαθητής είναι ικανός να διατυπώσει την απάντησή του με λόγο ορθά επιστημονικό και η απάντησή του είναι πλήρης, καλύπτοντας τουλάχιστον όσα αναφέρει το σχολικό βιβλίο για όσα ζητούνται από την ερώτησή.

Οι απαντήσεις πρέπει να περιορίζονται εντός των πλαισίων της εξεταστέας ύλης του σχολικού βιβλίου. Ενίοτε, τα δεδομένα της άσκησης μπορεί να έρχονται σε αντίθεση με την γνώση του σχολικού βιβλίου!!! (βλέπε θέματα Ημερησίων Λυκείων 2014-2015 4ο θέμα Βιολογία Θετικής κατεύθυνσης), ακόμη  και σε αυτή την περίπτωση, οι απαντήσεις πρέπει να περιοριορίζονται εντός της εξεταστέας ύλης από το σχολικό εγχειρίδιο, επισημαίνοντας τα τμήματα του σχολικού βιβλίου που υποστηρίζουν την απάντηση σας ακόμα και αν έρχονται σε διάσταση, με τα ατυχώς δοσμένα δεδομένα της ερώτησης-άσκησης.

 

β. Κατά την διάρκειά των εξετάσεων:

1.  Διαβάζουμε προσεκτικά όλα τα θέματα και επιλέγουμε να ξεκινήσουμε να απαντάμε από εκείνα που γνωρίζουμε καλύτερα. Όσα μας δυσκολεύουν τα αφήνουμε τελευταία.

2.  Όταν ξεκινήσουμε να απαντάμε μια ερώτηση, την διαβάζουμε πολύ προσεκτικά ώστε να προσέξουμε όλες τις λεπτομέρειές της και βρισκόμαστε σε διαρκή επαφή μαζί της (διαβάζοντάς την ξανά και ξανά) ώστε να μη μας διαφύγει τίποτα από όσα ζητούνται, αλλά και να έχουμε κατανοήσει και συγκρατήσει καλά στην μνήμη μας κάθε λεπτομέρεια από τα δεδομένα. Όταν τελειώσουμε την απάντησή μας, ξαναδιαβάζουμε την ερώτηση και την απάντησή μας, ελέγχοντας ότι δεν έχουμε παραλείψει κανένα υποερώτημα και διορθώνουμε τυχόν λάθη μας.

3.  Οι απαντήσεις μας ως προς το περιεχόμενό τους:

  • Φροντίζουμε να είναι πλήρεις εξαντλώντας όλα τα στοιχεία που ζητούνται και τα οποία είναι δυνατόν να βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία του βιβλίου.
  • Στο πρόβλημα πρέπει να αναπτύξουμε με σαφήνεια όλες τις πιθανές περιπτώσεις που είναι δυνατόν να υπάρχουν.

4.  Οι απαντήσεις μας ως προς την έκφρασή τους:

Φροντίζουμε να χαρακτηρίζονται από ακρίβεια και σαφήνεια ενώ κάθε μας σκέψη πρέπει να απορρέει λογικά από την προηγούμενη ώστε στο κείμενο να υπάρχει λογική αλληλουχία.

5.  Πριν παραδώσουμε το γραπτό μας είναι απαραίτητο να διαβάσουμε τουλάχιστον άλλη μια φορά τα θέματα και να εξετάσουμε πολύ σχολαστικά τις απαντήσεις μας  σε συσχετισμό με τις ερωτήσεις.

Εύχομαι επιτυχία και ανταμοιβή των κόπων σας !!!

 

Διαγώνισμα Γ΄Λυκείου Γενικής παιδείας 2012

Ζήτημα 1ο           

Μονάδες 25

Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω προτάσεις 1-5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στην λέξη ή φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.

1. Το μεσογειακό κλίμα χαρακτηρίζεται από

α. καύσωνες που εναλλάσσονται με καταρακτώδεις βροχές.

β. θερμό και ξηρό καλοκαίρι και ήπιο, υγρό χειμώνα.

γ. τροπικά καλοκαίρια και χειμώνες με αρκετή ηλιογάνεια.

δ. ζεστές θαλάσσιες μάζες το χειμώνα και δροσερές το καλοκαίρι.

Μονάδες 5

 2. Στον βλεννογόνο του στομάχου εκκρίνεται

α. μεθάνιο.

β. διάλυμα γλυκόζης.

γ. λυσοζύμη.

δ. υδροχλωρικό οξύ.

Μονάδες 5

3. Δίνεται η τροφική αλυσίδα ποώδη φυτά → έντομα → βάτραχοι. Αν ραντίσουμε με εντομοκτόνο και εξαφανιστούν τα έντομα, τότε:

α. οι βάτραχοι θα μειωθούν.

β. τα ποώδη φυτά θα μειωθούν.

γ. ο αριθμός των βατράχων θα μείνει αμετάβλητος.

δ. ο αριθμός των ποώδων φυτών θα μείνει αμετάβλητος.

Μονάδες 5

 4. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου προκαλείται από τη συγκέντρωση στην ατμόσφαιρα των

α. μονοξειδίου του άνθρακα και υδρογόνου.

β. μονοξειδίου του άνθρακα και οξειδίου του αζώτου.

γ. διοξείδιο του άνθρακα και υδρατμών.

δ. διοξείδιο του θείου και οξυγόνου.

Μονάδες 5

 5. Η ασθένεια του AIDS οφείλεται σε

α. ρετροϊό.

β. ερπητοϊό.

γ. μύκητα.

δ. πρωτόζωο

Μονάδες 5

Ζήτημα 2ο           

Μονάδες 25

Να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις.

1. Με ποιους τρόπους διακρίνονται σε κατηγορίες οι ιοί;

Μονάδες 5

 2. Ποια είναι η δομή των αντισωμάτων

Μονάδες 5

 3. Ποια είναι η γνώμη των ειδικών για την προέλευση του ιού του AIDS; Ποιον ομοιοστατικό μηχανισμό του ανθρώπου προσβάλει και τι του προκαλεί;

Μονάδες 5

 4. Ποιες είναι οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την διατήρηση των οικοσυστημάτων;

Μονάδες 5

5. Τι είναι τροφικό πλέγμα και τι πληροφορίες μπορεί να μας προσφέρει;

Μονάδες 5

Ζήτημα 3ο           

Μονάδες 25

1. Σε μία βραχονησίδα του Αιγαίου, ένας πληθυσμός από αγριοκούνελα διατηρεί σταθερό τον αριθμό των ατόμων του, παρά το γεγονός ότι κάθε χρόνο γεννιούνται πολλά νέα άτομα. Πως εξηγείτε με βάση τη θεωρία της φυσικής επιλογής, τη διατήρηση των ατόμων του πληθυσμού σε σταθερό αριθμό;

Μονάδες 8

2. Τι παρατηρείτε στον πληθυσμό των αγριοκούνελων όσον αφορά την ομοιομορφία των ατόμων και πως σχετίζετε την παρατήρησή σας με τις διαδικασίες της φυσικής επιλογής;

Μονάδες 8

 3. Ο βασικός περιοριστικός παράγοντας στην παραπάνω βραχονησίδα, είναι η ξηρασία. Μία φιλοζωϊκή οργάνωση εγκαθιστά στο νησί ποτίστρες και μεταφέρει τακτικά σ’ αυτές γλυκό νερό. Τι θα συμβεί – βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα – στον αριθμό των ατόμων του πληθυσμού και γιατί;

Μονάδες 9

Ζήτημα 4ο           

Μονάδες 25

Από μετρήσεις που έγιναν σε μία λίμνη, βρέθηκε μικρή συγκέντρωση του εντομοκτόνου DDT στο φυτοπλαγκτόν και πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση του ίδιου εντομοκτόνου στους γλάρους της λίμνης. Με δεδομένο ότι η τροφική αλυσίδα του λιμναίου οικοσυστήματος περιλαμβάνει φυτοπλαγκτόν, κυπρίνους, γλάρους και ζωοπλαγκτόν:

 Α. Να γράψετε την τροφική αλυσίδα της λίμνης.

Μονάδες 5

 Β. Αν η ενέργεια στο τροφικό επίπεδο των κυπρίνων είναι 3 x 102 Kj, να υπολογίσετε την ενέργεια των άλλων τροφικών επιπέδων.        

Μονάδες 7

 Γ. Ποια είναι η συγκέντρωση του DDT στους γλάρους με δεδομένο ότι η βιομάζα του φυτοπλαγκτόν είναι 5 x 106 Kg και η συγκέντρωση του εντομοκτόνου στο επίπεδο των κυπρίνων έιναι 20ml/Kg.

Μονάδες 9

 Δ. Άνθρωποι εισάγουν στη συγκεκριμένη λίμνη μικροπληθυσμό από πέστροφες (ψάρια). Σχεδίασε τις τροφικές σχέσεις μεταξύ των οργανισμών στη λίμνη μετά την είσοδο σε αυτήν του νέου είδους ψαριών, εάν γνωρίζεται ότι και οι πέστροφες τρέφονται με ζωοπλαγκτόν και συνιστούν τροφή για τους ανώτερους καταναλωτές.

Μονάδες 4

Καλή Επιτυχία!